قاتلان خاموش باغ موز؛ ۱۷ بیماری که سرمایه شما را نابود می‌کنند!

بیماری های مهم موز :

1. پژمردگی فوزاریومی ( بیماری پاناما ) Fusarial wilt. Panama disease

برای کنترل بیماری، ابتدا قوانین و مقررات قرنطینه‌ای را به‌دقت رعایت کنید. اجرای تناوب زراعی و حفظ بهداشت محیط کشت نیز ضروری است. همچنین توصیه می‌شود از نهال‌های کشت‌بافتی و ارقام مقاوم به بیماری استفاده نمایید. برای ضدعفونی خاک در سطوح کوچک یا گلخانه‌ها، روش‌های آفتاب‌دهی (سولاریزاسیون) و غرقاب کردن خاک بسیار مؤثر هستند.

2. لکه برگی سیگاتوکای زرد Yellow sigatoka leaf spot

زهکشی مناسب، رعایت فاصله، جلوگیری از سایه اندازی، همچنین سم پاشی با سموم قارچ کش موثر به کنترل بیماری کمک می کند.

3. لکه برگی سیگاتوکای سیاه Black sigatoka leaf spot

در مناطقی که به این بیماری آلودگی دارند، می توان با رعایت قرنطینه، تنظیم دور و میزان آبیاری، کنترل علف های هرز و سمپاشی سالیانه با سموم قارچ کش مناسب بیماری را کنترل کرد.

4. لکه برگی کوردانا Cordana leaf spot

شما می‌توانید این بیماری را با استفاده از قارچ‌کش‌های حفاظتی یا سیستمیک (همراه با روغن) کنترل کنید. همچنین، برای پیشگیری از گسترش آلودگی، حتماً برگ‌های آلوده و مرده را جمع‌آوری کرده و بسوزانید.

5. آنتراکنوز موز Anthracnose

باغداران با رعایت اصول بهداشتی و عملیات زراعی صحیح، بیماری‌های گیاهی را به‌خوبی کنترل می‌کنند. شما باید برگ‌های مرده را جمع‌آوری کنید، بسوزانید و همواره باغ را تمیز نگه دارید. همچنین دقت در برداشت محصول، مدیریت بسته‌بندی و نگهداری میوه‌ها در اتاق‌های مخصوص رسیدن نقشی کلیدی دارد. پیش از بسته‌بندی، حتماً از قارچ‌کش‌ها استفاده کنید و در نهایت، میوه‌ها را پس از ضدعفونی خشک نمایید تا بیماری کاملاً مهار شود.

6. لکه قهوه ای (Brown spot)

برگ‌های مرده را جمع‌آوری کنید و بسوزانید. همچنین میوه‌ها را با سموم قارچ‌کش سمپاشی نمایید و پیش از بسته‌بندی، آن‌ها را به‌خوبی ضدعفونی کنید. این اقدامات به‌طور موثری از گسترش بیماری جلوگیری می‌کنند.

7. لکه الماسی (Diamond spot )

برای کاهش بیماری، تمام برگ‌های مرده و ریخته شده را از سطح باغ جمع‌آوری کنید و بسوزانید. همچنین، میوه‌ها را با استفاده از قارچ‌کش‌های مناسب به‌طور کامل سمپاشی نمایید.

8. پوسیدگی ته سیگاری (Cigar end rot)

خوشه‌ها را در باغ و گلخانه با کیسه‌های نایلونی بپوشانید تا احتمال بروز بیماری کاهش یابد. برای این کار، به‌طور مرتب براکته‌ها و گل‌های مرده را از داخل کیسه‌ها بیرون بیاورید و دور بریزید. همچنین، بهداشت محیط باغ، گلخانه و ایستگاه بسته‌بندی را به‌دقت رعایت کنید تا از سرایت آلودگی پیشگیری نمایید. در نهایت، خوشه‌های آلوده را با قارچ‌کش‌های مسی و متالاکسیل سمپاشی کنید.

9. بیماری آبله ای (Pitting disease)

برای کنترل بیماری، ابتدا برگ‌های مرده و بقایای گیاهی آلوده را جمع‌آوری کرده و بسوزانید. همچنین علف‌های هرز میزبان را به‌دقت کنترل کنید. توصیه می‌شود پیش از برداشت، خوشه‌ها را سمپاشی کرده و قبل از بسته‌بندی نیز میوه‌ها را با قارچ‌کش‌های حفاظتی و سیستمیک ضدعفونی نمایید.

10.پوسیدگی دم و تاج میوه (Crown rot )

برای مدیریت صحیح محصول، باید بهداشت باغ و ایستگاه بسته‌بندی را به‌طور کامل رعایت کنید. ابتدا برگ‌ها و اندام‌های آلوده را جمع‌آوری کرده و بسوزانید. دقت کنید که در تمام مراحل برداشت، جابجایی، شستشو و بسته‌بندی، هیچ‌گونه زخمی روی میوه‌ها ایجاد نشود. پس از برداشت، دسته‌های میوه را با استفاده از قارچ‌کش‌های مناسب و آب داغ ۴۵ درجه سانتی‌گراد (به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه) ضدعفونی کنید. در نهایت، همواره دما و میزان گاز اتیلن انبار را در سطحی مطلوب تنظیم نمایید.

11. پوسیدگی پنجه ناشی از بوتریودیپلودیا (Botryodiplodia finger rot )

برای کنترل بیماری، دقت کنید که هیچ‌گونه زخمی روی میوه‌ها ایجاد نشود. همچنین دمای اتاق نگهداری را کاهش دهید و فرآیند ترانزیت و حمل‌ونقل را با سرعت بیشتری انجام دهید. در نهایت، پیش از بسته‌بندی، میوه‌ها را با قارچ‌کش‌های سیستمیک به‌خوبی ضدعفونی کنید تا از گسترش آلودگی جلوگیری نمایید.

12. بیماری باکتریایی موکو (Moko disease)

شما می‌توانید با رعایت دقیق اصول قرنطینه و استفاده از نهال‌های سالمِ کشت‌بافتی، از انتشار بیماری جلوگیری کنید. برای این کار، ابتدا موزهای آلوده را حذف و ریشه‌کن نمایید. قبل از کاشت، ریزوم و پاجوش‌ها را به مدت ۳۰ دقیقه در آب گرم ۶۰ تا ۶۵ درجه سانتی‌گراد ضدعفونی کنید. همچنین، استریل کردن ابزارهای هرس و رعایت تناوب زراعی ۹ تا ۱۰ ماهه با گیاه سورگوم ضروری است. در نهایت، برای کشت در سطوح کوچک، یک هفته قبل از کاشت از متیل‌بروماید در زیر پوشش پلاستیکی استفاده کنید.

13 . بیماری باکتری خونی( Blood disease)

رعایت قرنطینه، تهیه و تولید اندام های گیاهی سالم و عاری از باکتری، تولید نهال های کشت بافتی و ضد عفونی چاقوی هرس در کاهش بیماری موثرند.

14. لهیدگی و پوسیدگی (Corm and crown rot)

رعایت اصول و مقررات قرنطینه ای، انتخاب ارقام مقاوم و متحمل، استفاده از ریزوم و پاجوش های سالم، عاری از باکتری و کشت بافت در پیشگیری و محدودیت انتشار بیماری توصیه می گردد. اقدامات بهداشتی ، عملیات زراعی و ضدعفونی چاقوی هرس روش موثری در جلوگیری از انتشار بیماری می باشد. در باغ و گلخانه های آلوده حذف و ریشه کنی نهال های آلوده و بیمار نیز موجب کاهش آلودگی و گسترش بیماری می شود.

15. بیماری ویروسی Bunchy top

انتشار ویروس BBT از طریق انتقال اندام های گیاهی و مواد تکثیری آلوده اهمیت خاصی دارد و توسط شته موز Pentalonia nigronervosa از درختان آلوده به سالم منتقل می گردد. رعایت قرنطینه در رابطه با ورود ویروس BBT به مناطق سالم و عاری از آلودگی، تهیه و تولید اندام های گیاهی سالم حاصل از کشت بافت جهت کاشت در مناطق جدید و عاری از آلودگی توصیه می شود.

16. بیماری ویروسی کلروتیک و موزائیک موز Banana Mosaic virus

بر اثر ویروس موزائیک خیار (CMV) که دارای دامنه میزبانی وسیعی می باشد، ایجاد می گردد وتوسط شته سیاه موز P.nigronervoas ، شته جالیز و پنبه Aphis gossypii و شته سبز هلو Myzus persicae منتقل می شود. درصد بیماری در بین نهال های کشت بافتی بیشتر از پاجوش ها بوده و در موز کاری های اطراف مزارع برنج، سبزی و جالیز بیماری از شدت بیشتری برخوردار می باشد. بازرسی دائم باغ و گلخانه ها به منظور حذف و از بین بردن علف های هرز میزبان و نهال های موز آلوده ضروری است. ایجاد و احداث باغ و گلخانه های موز دور برنج ، سبزی و جالیز، حبوبات، عدم کشت مخلوط، کنترل و از بین بردن علف های هرز حساس به خصوص در اوایل رشد دوران که در پیشگیری و کنترل بیماری موثر می باشند، توصیه می شود.

17. بیماری ویروسی نواری موز Banana streak virus

این بیماری به راحتی توسط شپشک های آرد آلود مرکبات از جمله Planococus citri با رابطه نیمه پایا منتقل شده و همراه اندام های گیاهی آلوده انتشار می یابد. استفاده از اندام های گیاهی سالم حاصل از کشت بافت مریستم و عاری از ویروس و ریشه کنی درختان بیمار در کنترل بیماری نقش بسیار مهمی دارد. رعایت قرنطینه و بهداشت، تهیه نهال سالم و عاری از ویروس و کنترل شپشک های ناقل با سموم حشره کش به صورت تلفیقی توصیه می گردد. برای تشخیص و شناسایی ویروس BSV از واکنش زنجیره ای پلی مراز (PCR) می توان استفاده نمود.

به شما خواننده گرامی توصیه می کنیم مطلب مراحل احداث باغ موز تجاری از صفر تا صد چیست؟ را مطالعه کنید!